آنچه باید گفت! / یادداشت احمد حیدربیگی بر کتاب گُل بی واران محمد حیدر

 

 

در ابتدای دفتر «گُل بی واران» اثر زنده یاد محمد حیدر، آغازینه‌ای به قلم برادر شاعرش: زنده یاد احمد حیدربیگی آمده که خواندن دارد:

«آنچه باید گفت!»

کاری دشوارتر از این نیست که برادری بر کتاب برادر از خود بزرگترش دیباچه بنویسد.هر چند حقیقت باشد.

به درستی نمی دانم برادرم که در جوانی و در پی یک طوفان خانوادگی، ناگهان «مرد خانواده» شد، چگونه و در کجا خواندن و نوشتن را آموخت؟ فقط می‌دانم از میان آن جمع، یک نفر می توانست به تحصیل بپردازد و آن کس من بودم.

برادر بزرگ، مأمور نان آور خانه شد و من هم که کوچکترین عضو خانواده بودم، متعهد شدم که در پایان هر سال کارنامه‌ی شایسته‌ای به خانه برده و ثابت کنم که حق نمک را شناخته و مصائب مادر و برادر را به هدر نداده‌ام و تلاش کنم به جایی برسم که رسیدم.

گفتگو از برادری است که با ناباوری «با سواد» و «کتابخوان»اش یافتم. او صدها بیت از حافظ و فردوسی و سعدی و خیام را از بر داشت که به جا و به مناسبت از آنها استفاده می‌کرد.

در خانه‌اش کتابخانه‌ای داشت و دوستانی اندیشمند در اطرافش بودند که در برابرشان کم می‌آوردم. جنگ، او را مثل بسیاری دیگر با دست خالی از کرمانشاه بُرید و روانه‌ی کرج کرد و زندگی در غربت او دوباره از صفر آغاز شد.

ناگهان شعر گریبانش را گرفت. شعری که سرگذشت خودش و میلیون‌ها هم وطن دیگرش بود. پایبندی به اصالت‌ها، آیین‌ها، وابستگی شدید عاطفی به انسان‌های ساده‌ی روستا، ایل و کوه‌ها، دشت‌ها، دره‌ها، چشمه‌ها، جنگل‌ها و شادی‌ها و غم‌های این مردم، او را تصویرگر زندگی و فرهنگ مردم کُرد کرد و او راوی واژه‌ها، تعبیرات، ضرب المثل‌ها و حتی لطیفه‌های از یاد رفته زبان و ادب کُرد شد. انسان‌ها در شعر او واقعی هستند. گاه از مردمانی پاک و جوانمرد یا ناراست و حیله‌گر یاد می‌کند و گاه از آدم‌هایی بی‌آزار، سخت کوش و قانع و بی‌خبر از دنیا و شر و شورش که نادانی و بی‌خبری آنان او را آزار می‌دهد، سخن به میان می‌آورد.

ممکن است این دست اشعار، خواص را راضی نکند. اما جای تردید نیست میلیون‌ها انسانی که چهره، زندگی، خوبی‌ها و بدی‌ها، آیین و فرهنگ‌شان در این کتاب به تصویر کشیده شده، از خواندن آن لذت خواهند برد و به آن بها خواهند داد. به ویژه ایل بزرگ «کلهر» که هر دو از پروردگان آنیم

احمد حیدر بیگی اسفند ۱۳۸۱

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *